ເງື່ອນໄຂການນຳໃຊ້
ຖານຂໍ້ມູນທາງດ້ານລະບົບຄອມພີວເຕີ ການອອກແບບ ລາຍຜ້າດັ້ງເດີມຂອງຊົນເຜົ່າໂອມາ.
ການເຂົ້າເຖິງຖານຂໍ້ມູນທາງດ້ານລະບົບຄອມພີວເຕີການອອກແບບລາຍຜ້າດັ້ງເດີມຂອງເຜົ່າໂອມາ (ຖານຂໍ້ມູນ), ຜູ້ຊົມໃຊ້ໄດ້ຕົກລົງເຫັນດີຕາມເງື່ອນໄຂການນຳໃຊ້ເຫຼົ່ານີ້ທຸກຢ່າງ.
ນິຍາມ
“ຖານຂໍ້ມູນທາງດ້ານລະບົບຄອມພີວເຕີ ການອອກແບບລາຍຜ້າດັ້ງເດີມຂອງຊົນເຜົ່າ ໂອມາ" ຫຼື "ຖານຂໍ້ມູນໝາຍເຖິງການເກັບຮູບພາບທີ່ເຫັນຢູ່ຕາມເຄື່ອງນຸ່ງເຊິ່ງເປັນມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳຂອງເຜົ່າໂອມາ ບ້ານນານໍ້າ, ບ້ານລົງທາງ, ບ້ານຈາຄຳລື, ບ້ານເຊັງກາງເກົ່າ, ບ້ານໂອມາ, ບ້ານສາລາເອເບ, ແລະບ້ານນ້ຳແຫຼງໃນ ສປປລາວ ແລະ ຄວາມຮູ້ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບວິທີການໃນການຜະລິດເຄື່ອງ ນຸ່ງ, ຂອບເຂດ ແລະ ການນຳໃຊ້ຂອງເຄື່ອງນຸ່ງແຕ່ລະຜືນ, ສັນຍາລັກ, ຄວາມສຳຄັນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບລາຍຜ້າ ປາກົດຢູ່ຕາມເຄື່ອງນຸ່ງຂອງເຜົ່າໂອມາ. ຄວາມຮູ້ນີ້ໄດ້ຖືກຖ່າຍທອດໂດຍປະຊາຊົນເຜົ່າໂອມາ ຈາກຫຼຸ້ນສູ່ຫຼຸ້ນ ແລະ ບໍ່ໄດ້ ບັນທຶກໄວ້ເປັນເອກະສານໃນລະບົບຄອມພີວເຕີມາກ່ອນ. ການລວບລວມຖານຂໍ້ມູນທັງໝົດນີ້ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ“ການປົກປ້ອງສິດທິຊັບສິນທາງປັນຍາຂອງຊົນເຜົ່າໂອມາໃນ ສປປ ລາວ -ຖານຂໍ້ມູນທາງດ້ານລະບົບຄອມພີວເຕີການອອກແບບລາຍຜ້າດັ້ງເດີມ“.
"ແບບ ຫຼື ແມ່ແບບ" ໝາຍເຖິງໂຄງສ້າງເດີມຂອງຖານຂໍ້ມູນເຊິ່ງປະກອບມີສອງໜ້າເປັນຂໍ້ມູນສໍາລັບສາທາລະນະ ແລະ ອີກ 4 ໜ້າເປັນຂໍ້ມູນສ່ວນຕົວ. ສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາສາມາດອະນຸຍາດໃຫ້ກັບຄົນ ພື້ນເມືອງ ແລະ ບັນດາຊົນເຜົ່າຕ່າງໆໃນ ສປປ ລາວ ທີ່ສົນໃຈໃນການປົກປ້ອງ ແລະ ສົ່ງເສີມຄວາມຮູ້ພື້ນ ເມືອງ ແລະ ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ຂອງເຂົາເຈົ້າໃຊ້ແມ່ແບບນີ້ໄດ້ (ສຳລັບລາຍລະອຽດກ່ຽວກັບວິທີການອະນຸຍາດໃນການໃຊ້ແມ່ແບບ ແລະ ຂັ້ນຕອນການສ້າງຖານຂໍ້ມູນສ່ວນຕົວນັ້ນ ໃຫ້ເບິ່ງໃນຖານຂໍ້ມູນແມ່ແບບລຸ່ມນີ້).
"ຜູ້ຊົມໃຊ້" ໝາຍເຖິງບຸກຄົນໃດໜຶ່ງທີ່ເຂົ້າເຖິງຖານຂໍ້ມູນ.
ພາລະບົດບາດ ແລະ ຈຸດປະສົງຂອງຖານຂໍ້ມູນ
ຖານຂໍ້ມູນນີ້ໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນຮ່ວມກັບປະຊາຊົນໃນ ບ້ານນານໍ້າ, ບ້ານລົງທາງ, ບ້ານຈາຄຳລື, ບ້ານເຊັງກາງເກົ່າ, ບ້ານໂອມາ, ບ້ານສາລາເອເບ, ແລະບ້ານນ້ຳແຫຼງ, ເພື່ອສື່ສານ ຜູ້ປົກປັກຮັກສາ ມັນ ແລະ ເປັນຊົນເຜົ່າດຽວທີ່ ສາມາດຄວບຄຸມການເຂົ້າເຖິງ ແລະ ນຳໃຊ້ມໍລະດົກຂອງເຂົາເຈົ້າເອງ.
ໄດ້ຖືກສ້າງຂື້ນມາໂດຍໄດ້ຮັບການຍິນຍອມຈາກເຜົ່າໂອມາ ບ້ານນານໍ້າ, ບ້ານລົງທາງ, ບ້ານຈາຄຳລື, ບ້ານເຊັງກາງເກົ່າ, ບ້ານໂອມາ, ບ້ານສາລາເອເບ, ແລະບ້ານນ້ຳແຫຼງໃນ ສປປລາວ ແລະ ສະແດງ ເຖິງບາດກ້າວທຳອິດເພື່ອຮັບປະກັນການປົກປ້ອງສິດທິຊັບສິນທາງປັນຍາຂອງຊົນເຜົ່າໂອມາ ໃນ ສປປ ລາວ. ເນື່ອງຈາກວ່າການເລືອກ ແລະ ການຈັດແຈງເນື້ອຫາຕົ້ນສະບັບຖານຂໍ້ມູນນີ້ຈຶ່ງຖືກປົກປ້ອງໂດຍລິຂະສິດພາຍ ໃຕ້ສົນທິສັນຍາ ຂອງນະຄອນຫຼວງເບີນ. ໜ້າສິດທິ ມີຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມ.
ຖານຂໍ້ມູນນີ້ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນສູນຂໍ້ມູນເພື່ອສຶກສາຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບການສະແດງອອກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຂອງເຜົ່າໂອມາເພື່ອປະໂຫຍດຕໍ່ໄປນີ້:
- ຊ່ວຍປ້ອງກັນການອ້າງຂໍ້ມູນທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ ຫຼື ຜິດຈາກຄວາມຈິງ ແລະ ແຫຼ່ງທີ່ມາຂອງຂໍ້ມູນໂດຍບຸກຄົນທີ່ສາມ ບໍ່ໄດ້ອ້າງອີງວ່າເຜົ່າໂອມາວ່າເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຕົ້ນ.
- ຊ່ວຍປ້ອງກັນ ແລະ ກຳຈັດການນຳໃຊ້ທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ, ການສະແຫວງຫາຜົນປະໂຫຍດໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບ ອະນຸຍາດ, ການນຳໃຊ້ ແລະ ການລ່ວງລະເມີດທີ່ຜິດກົດໝາຍພ້ອມທັງການນຳໃຊ້ການສະແດງອອກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງທີ່ບໍ່ຍຸດຕິທຳ ແລະ ບໍ່ສະເໝີພາບທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ກັບເຜົ່າໂອມາໃນ ສປປ ລາວ.
- ສ້າງໂອກາດທາງການຄ້າ ແລະ ການພັດທະນາເສດຖະກິດແບບຍືນຍົງໃຫ້ກັບເຜົ່າໂອມາໃນ ສປປປ ລາວ ລວມທັງ ການສົ່ງເສີມໃຫ້ຕ່າງຝ່າຍຕ່າງໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດເທົ່າທຽມກັນຈາກການນຳໃຊ້ ຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ແລະ ການສະແດງອອກທາງດ້ານວັດທະນະທຳຂອງເຂົາເຈົ້າ.
ຖານຂໍ້ມູນນີ້ມີໜ້າທີ່ຢູ່ 3 ຢ່າງ:
- ເປັນບ່ອນເກັບຂໍ້ມູນທີ່ມີເອກະລັກສະເພາະຂອງການສະແດງອອກທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ ເຊິ່ງສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງການປົກປ້ອງວັດທະນະທຳດ້ານເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມຂອງເຜົ່າໂອມາ.
- ເປັນພື້ນຖານໃນການສ້າງຮູບແບບການຮ່ວມມືແບບແບ່ງປັນ-ຜົນປະໂຫຍດ between the Oma ethnic group in Laos and third parties.
- ເປັນແຫຼ່ງຂໍ້ມູນສຶກສາ ສຳລັບສະຖາບັນການສຶກສາ, ນັກຮຽນ, ນັກສຶກສາ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງສ້າງ ແຮງບັນດານໃຈໃຫ້ກັບຜູ້ສ້າງ ແລະ ຜູ້ປະດິດສ້າງອື່ນໆ.
ຖານຂໍ້ມູນທາງດ້ານລະບົບຄອມພີວເຕີ ການອອກແບບລາຍຜ້າດັ້ງເດີມຂອງ ເຜົ່າໂອມາໃນ ສປປ ລາວ ຖືກອອກແບບມາໃນຮູບແບບທີ່ເຜົ່າໂອມາສາມາດອະນຸຍາດໃຫ້ແກ່ບຸກຄົນ ຫຼື ກຸ່ມຄົນພາຍນອກທີ່ສົນໃຈໃນ ພູມປັນຍາ (ການອອກແບບລາຍຜ້າດັ້ງເດີມ) ຂອງເຂົາເຈົ້າ. ກຸ່ມຄົນເຫຼົ່ານັ້ນສາມາດທີ່ຈະນໍາເອົາຄວາມຮູ້ນັ້ນໄປ ນໍາໃຊ້ໂດຍພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂຕໍ່ໄປນີ້: ມີການຍິນຍອມເຫັນດີໂດຍອິດສະຫຼະ, ໄດ້ບອກແຈ້ງລວງໜ້າ, ນໍາໃຊ້ຄວາມຮູ້ນັ້ນ ຕາມລະບຽບການ (ບໍ່ຜິດຕໍ່ກົດໝາຍ) ແລະ ແບ່ງປັນ ຜົນປະໂຫຍດຢ່າງຍຸດຕິທຳໃຫ້ກັບເຜົ່າໂອມາ.
ການເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນ
.ສູນຊົນເຜົ່າແມ່ນຕົວແທນທາງດ້ານກົດໝາຍຂອງເຜົ່າໂອມາ ບ້ານນານໍ້າ, ບ້ານລົງທາງ, ບ້ານຈາຄຳລື, ບ້ານເຊັງກາງເກົ່າ, ບ້ານໂອມາ, ບ້ານສາລາເອເບ, ແລະບ້ານນ້ຳແຫຼງ ສຳລັບການເຂົ້າເຖິງຖານຂໍ້ມູນນີ້.
ສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາສາມາດໃຫ້ສິດການເຂົ້າເຖິງຂໍ້ມູນເປັນລາຍບຸກຄົນ ຫຼື ເປັນໝູ່ຄະນະ (ກຸ່ມຄົນທີ່ມາຈາກສະຖາບັນການສຶກສາ ແລະ ອົງການຕ່າງໆ) ທີ່ມີຄວາມສົນໃຈ ຢາກໄດ້ຂໍ້ມູນນັ້ນເພື່ອຈຸດປະສົງ ສໍາລັບການຄ້າ ຫຼື ການສຶກສາກໍ່ຕາມ ຕ້ອງໄດ້ປະສານງານ ຂໍຄວາມຮ່ວມມືຈາກເຜົ່າໂອມາ ບ້ານນານໍ້າ, ບ້ານລົງທາງ, ບ້ານຈາຄຳລື, ບ້ານເຊັງກາງເກົ່າ, ບ້ານໂອມາ, ບ້ານສາລາເອເບ, ແລະບ້ານນ້ຳແຫຼງ, ສປປ ລາວ ໂດຍຜ່ານສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາ. ສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາຈະເປັນຜູ້ນໍາເອົາຄໍາຮ້ອງຂໍ ນັ້ນແຈ້ງໃຫ້ ເຜົ່າໂອມາບ້ານນານໍ້າຮັບຊາບພາຍຫຼັງທີ່ໄດ້ຍື່ນໃບຮ້ອງຂໍ ແລະ ຈະພິຈາລະນາໃຫ້ສິດການເຂົ້າເຖິງ ຂໍ້ມູນເປັນແຕ່ລະກໍລະນີ (ແຕ່ລະລາຍ).
ຍື່ນຄວາມສົນໃຈຂອງທ່ານດ້ວຍການຕື່ມແບບຟອມນີ້.
ຂໍ້ມູນທີ່ເປັນສາທາລະນະ ແລະ ຂໍ້ມູນສ່ວນຕົວ
Two of the six sections of the Database are publicly available (namely the Homepage and the Rights Page). Access to the Private Database Pages will be granted based on an expression of interest in collaborating with the Oma of Jakhamlue, Long Thang, Nam Laeng, Nanam, Oma, Sala Ehbeh, and Sengkang Kao Villages in Laos, for either commercial or educational purposes, and requires the respect of the 3C Rule Consent. Credit. Compensation® (for details on how to ask for and gain access to the Private Database Pages see Section Access to the Content of the Database above).
ບໍ່ວ່າໃນກໍລະນີໃດກໍ່ຕາມ, ຜູ້ຊົມໃຊ້ທີ່ຕ້ອງການຂາຍ ຫຼື ຂໍອະນຸຍາດໃຊ້ຂໍ້ມູນທີ່ເປັນສາທາລະນະ ໃນຖານຂໍ້ມູນນີ້ ທຸກກໍລະນີຈະຕ້ອງຂໍອະນຸຍາດຈາກ ສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາ ກ່ອນ.
ສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາສະຫງວນສິດໃນການເຂົ້າແຊກແຊງ ແລະ ສະກັດກັ້ນ ຫຼື ປິດກັ້ນໃນການເຂົ້າ ເຖິງຂໍ້ມູນທີ່ເຫັນວ່າເປັນການນໍາໃຊ້ທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ.
ແບບຖານຂໍ້ມູນ
ສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາ ສາມາດອະນຸຍາດໃຫ້ຄົນພື້ນເມືອງ ແລະ ບັນດາຊົນເຜົ່າຕ່າງໆໃນ ສປປ ລາວ ທີ່ສົນໃຈໃນການປົກປ້ອງ ແລະ ສົ່ງເສີມຄວາມຮູ້ພື້ນເມືອງ, ການສະແດງຄວາມໝາຍມໍລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທຳຂອງຕົນ ຫຼື ກຸ່ມຜູ້ສະໜັບສະໜູນ, ຫຼື ອົງກອນທີ່ເຮັດວຽກກັບຊຸມຊົນທີ່ມີຄວາມພະຍາຍາມແບບດຽວກັນໃຊ້ແບບຖານຂໍ້ມູນນີ້ ໂດຍບໍ່ເສຍຄ່າ ແລະ ໃຊ້ໄດ້ຕາມຄວາມຕ້ອງການໂດຍບໍ່ຈໍາກັດ. ສໍາລັບກຸ່ມຜູ້ສະໜັບສະໜູນ ແລະ ອົງກອນທີ່ເຮັດວຽກກັບຊຸມຊົນຈໍາເປັນຕ້ອງມີຕົວແທນຈາກຊຸມຊົນທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍຢ່າງຄັກແນ່. ອົງການສິດທິຊັບສິນທາງປັນຍາທາງດ້ານວັດທະນະທຳ® ຮ່ວມກັບ ສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາຈະເປັນຜູ້ອໍານວຍຄວາມສະດວກໃນການດໍາເນີນການໃຫ້ແຕ່ລະກໍລະນີ (ແຕ່ລະລາຍ).
ການສ້າງຖານຂໍ້ມູນແບບດຽວກັນກັບຖານຂໍ້ມູນຂອງເຜົ່າໂອມານີ້ ມັນຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີທີມງານທີ່ມີ ທັງນັກກົດໝາຍ, ນັກຊ່ຽວຊານດ້ານຜ້າແພ ແລະ ນັກຊ່ຽວຊານດ້ານຄອມພິວເຕີ. ກ່ອນຈະສ້າງຖານຂໍ້ມູນຈະຕ້ອງມີການແຈ້ງໃຫ້ທຸກພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຮັບຮູ້. ຂັ້ນຕອນນີ້ເປັນຂະບວນການທີ່ຕ້ອງມີຄວາມຍິນຍອມເຫັນດີໂດຍ ອິດສະຫຼະ ແລະ ໄດ້ບອກແຈ້ງລ່ວງໜ້າ.
ສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາຮ່ວມມືກັບ ອົງການສິດທິຊັບສິນທາງປັນຍາດ້ານວັດທະນາທໍາ® ມຸ່ງໝັ້ນທີ່ຈະໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນຊຸມຊົນ ແລະ ຕົວແທນຂອງເຂົາເຈົ້າໃນການດໍາເນີນການເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫານີ້ຢ່າງຈິງຈັງ.
ຖ້າທ່ານໃດສົນໃຈໃນການລິເລີ່ມຂະບວນການນີ້ໃນຊຸມຊົນຂອງທ່ານເອງ ກະລຸນາຕື່ມແບບຟອມລຸ່ມນີ້:
ຊັບສິນທາງປັນຍາ
ຜູ້ຊົມໃຊ້ບໍ່ມີສິດທີ່ຈະນໍາໃຊ້ຂໍ້ມູນ ຫຼື ເນື້ອຫາທີ່ມີລິຂະສິດທີ່ມີໃນຖານຂໍ້ມູນນີ້ ເວັ້ນແຕ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກ ສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາ ໂດຍມີການຮ້ອງຂໍເປັນລາຍລັກອັກສອນສົ່ງໄປທີ່ ipadvocates@taeclaos.orgກ່ອນ.
Use of the logos of the Traditional Arts and Ethnology Centre, Voice Global, the Cultural Intellectual Property Rights Initiative®, the 3C Rule Consent. Credit. Compensation®, is not authorized without the explicit consent of their copyright holders.
ຜູ້ຊົມໃຊ້ຕ້ອງຮັບຮູ້ວ່າຖານຂໍ້ມູນນີ້ມີການປົກປ້ອງພາຍໃຕ້ກົດໝາຍວ່າດ້ວຍຊັບສິນທາງປັນຍາ ຂອງ ສປປ ລາວ.
ຊັອບແວຣທີ່ໃຊ້ເຮັດໂຄງສ້າງຖານຂໍ້ມູນນີ້ແມ່ນໃຊ້ຂອງເວີດແພຣສ໌, ແຮລໂລ ເອເລເມັນເທີ (Wordpress, Hello Elementor) ແລະ ຊັອບແວຣອື່ນໆອີກເຊິ່ງປົກປ້ອງໂດຍເຈົ້າຂອງລິຂະສິດທັງໝົດ.
ການດັດແປງແກ້ໄຂເງື່ອນໄຂຂອງການນໍາໃຊ້
ສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາ ສະຫງວນສິດໃນການດັດແປງແກ້ໄຂເງື່ອນໄຂການນໍ້າໃຊ້ເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ທຸກເວລາຕາມຄວາມເໝາະສົມພຽງຝ່າຍດຽວ, ເວັ້ນເສຍແຕ່ໄດ້ລະບຸໄວ້ບ່ອນອື່ນ. ການດັດແປງແກ້ໄຂຈະມີຜົນບັງຄັບ ໃຊ້ທັນທີພາຍຫຼັງທີ່ໄດ້ປະກາດໃຊ້ເງື່ອນໄຂໃໝ່.
ການແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງ
ຂໍ້ຂັດແຍ່ງໃດໆກໍ່ຕາມທີ່ເກີດຂື້ນລະຫວ່າງສູນສີລະປະ ແລະ ຊົນເຜົ່າວິທະຍາ ແລະ ຜູ້ຊົມໃຊ້ຈະບໍ່ສາມາດແກ້ໄຂ ພາຍໃຕ້ກົດໝາຍຂອງ ສປປ ລາວ ແຕ່ຈະຕ້ອງໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂຕາມກົດໝາຍສາກົນພາຍໃຕ້ຄະນະກໍາມະທິ ການສະຫະປະຊາຊາດວ່າດ້ວຍການຄ້າລະຫວ່າງປະເທດທີ່ບັງຄັບໃຊ້ໃນເວລານັ້ນ. ຄູ່ກໍລະນີທຸກຝ່າຍຈະຕ້ອງ ຍອມຮັບ ແລະ ປະຕິບັດຕາມຜົນຂອງການຕັດສິນນັ້ນຢ່າງເຂັ້ມງວດເພື່ອສິ້ນສຸດບັນຫາ.
